Có những buổi sáng của đời người không mang theo hy vọng, chỉ mang theo trách nhiệm. Với Nguyễn Văn Hải, một trong những buổi sáng như thế bắt đầu từ 5 giờ, giữa cái lạnh của Thụy Điển, khi anh cúi xuống nhặt từng lon nước ngọt bỏ đi để đổi lấy vài đồng mua thức ăn. Không ai chứng kiến khoảnh khắc ấy ngoài chính anh. Không khán giả. Không lời động viên. Chỉ có một suy nghĩ duy nhất lặp đi lặp lại: nếu hôm nay không cố thêm một chút, gia đình sẽ không có ngày mai.
Hơn mười năm trước, Nguyễn Văn Hải đặt chân đến Thụy Điển với hai bàn tay trắng. Không tiền, không nghề, không ngôn ngữ, không mối quan hệ. Anh không mang theo một giấc mơ lớn, cũng không có kế hoạch dài hạn. Thứ duy nhất anh có là nỗi sợ và trách nhiệm. Sợ không nuôi nổi gia đình. Sợ trở thành gánh nặng. Và sợ phải quay về trong cảm giác thất bại khi nhà đã bán, đường lui không còn.
Nguyễn Văn Hải và những năm tháng không có lựa chọn
Trong những năm đầu nơi đất khách, Nguyễn Văn Hải sống trong trạng thái mà rất nhiều người nhập cư từng trải qua nhưng ít ai nói ra: bị động hoàn toàn trước cuộc đời. Anh đi xin việc khắp nơi và nhận về những cái lắc đầu quen thuộc. Lý do rất đơn giản và cũng rất tàn nhẫn: anh không giao tiếp được, anh có con nhỏ, và anh “không có giá trị” trong mắt nhà tuyển dụng.
Có những giai đoạn, Hải không dám nghĩ đến tương lai. Mỗi ngày chỉ xoay quanh câu hỏi làm sao để sống tiếp thêm một ngày nữa. Anh từng làm đủ thứ việc, từ những công việc nặng nhọc đến những việc không tên, coi mỗi giờ lao động như một bước lùi khỏi vực sâu. Nhưng chính trong giai đoạn tưởng như tối tăm nhất ấy, một suy nghĩ bắt đầu hình thành rất chậm trong đầu anh: nếu không có nghề trong tay, anh sẽ mãi bị đời đẩy đi.
Nguyễn Văn Hải và quyết định học nghề để thoát khỏi thế bị động
Nguyễn Văn Hải bắt đầu học làm bếp. Không phải vì đam mê, mà vì đó là công việc hiếm hoi chấp nhận một người không giỏi ngôn ngữ. Anh làm việc 14 tiếng mỗi ngày, vừa làm vừa học, vừa chịu đựng vừa quan sát. Với Hải, mỗi ngày trôi qua mà không tiến lên một chút là một ngày đáng sợ.
Sau đó, anh rẽ sang lĩnh vực làm đẹp. Nails, rồi nối mi. Bốn năm miệt mài không ngừng nghỉ. Không ánh hào quang. Không thành tựu đáng kể. Chỉ là sự tích lũy đều đặn của tay nghề, kinh nghiệm và lòng tin rằng: chỉ cần mình giỏi lên từng ngày, cuộc sống sẽ không thể mãi đứng yên.
Hải không học nghề với tâm thế “làm tạm”. Anh học với tâm thế sống còn. Học để tự cứu mình. Học để không phải xin xỏ. Và học để một ngày nào đó có thể chủ động lựa chọn cuộc đời mình, thay vì bị hoàn cảnh lựa chọn thay.
Nguyễn Văn Hải và bước chuyển từ làm thuê sang làm chủ
Khoảnh khắc Nguyễn Văn Hải quyết định mở spa riêng không đến từ một cú hích lớn. Nó đến từ sự mệt mỏi kéo dài của việc làm thuê, từ cảm giác dù có chăm chỉ đến đâu thì trần thu nhập và giới hạn tự do vẫn ở đó. Hải hiểu rằng, nếu tiếp tục như cũ, anh sẽ chỉ đổi thời gian lấy tiền cho đến khi không còn sức.
Spa đầu tiên của Hải không phải là một giấc mơ lấp lánh. Nó là kết quả của nhiều năm tích lũy, chắt chiu và đánh đổi. Anh vừa làm chủ, vừa làm thợ, vừa đào tạo, vừa chăm sóc khách hàng. Có những ngày anh gần như không rời khỏi spa, bởi nếu anh ngừng lại, mọi thứ sẽ sụp xuống.
Nhưng chính trong guồng quay ấy, Nguyễn Văn Hải bắt đầu nhìn ra một điều khác biệt. Anh không muốn xây spa chỉ để bán dịch vụ. Anh muốn tạo ra một nơi mà con người được đặt lên trước lợi nhuận.
Nguyễn Văn Hải và cách anh nhìn về giá trị con người
Điều khiến Nguyễn Văn Hải khác với nhiều spa khác tại Thụy Điển không nằm ở bảng giá hay khuyến mãi. Nó nằm ở cách anh tiếp cận con người. Với khách hàng, Hải không chỉ nhìn thấy một người cần làm đẹp. Anh nhìn thấy những người phụ nữ đã quá quen với việc đặt người khác lên trước bản thân mình. Những người lâu rồi không còn coi mình là ưu tiên.
Khách hàng đến spa của Hải không chỉ để thay đổi ngoại hình. Họ đến để được lắng nghe, được tôn trọng, và được nhắc nhớ rằng họ xứng đáng. Với Hải, làm đẹp không phải là che đi khuyết điểm, mà là giúp người khác tự tin bước ra với một phiên bản tốt hơn của chính họ.
Với nhân sự, Hải không tìm người giỏi sẵn. Anh tìm những người giống như anh của mười năm trước: không nghề, không tự tin, không nhìn thấy tương lai. Anh đào tạo họ từ con số không, không chỉ dạy kỹ năng mà còn dạy cách làm nghề với lòng tự trọng. Khi nhìn thấy những người từng chỉ đủ sống nay có thể tự kiếm thu nhập gần 80 triệu mỗi tháng, Hải hiểu rằng điều thay đổi lớn nhất không phải là tiền, mà là cách họ ngẩng cao đầu khi bước ra cuộc đời.
Nguyễn Văn Hải và gia đình như một trục sống
Nếu có một điều giữ cho Nguyễn Văn Hải không lạc hướng giữa công việc và tham vọng, thì đó là gia đình. Với Hải, thành công không có ý nghĩa nếu gia đình không an toàn và hạnh phúc. Anh sống cùng mẹ vợ và hai con trai, và trong mắt anh, hình ảnh người cha quan trọng hơn mọi danh xưng ngoài xã hội.
Ngoài giờ làm việc, Hải là người chồng chia sẻ việc nhà, là người cha ngồi trò chuyện và hướng dẫn con từ những điều nhỏ nhất. Anh muốn các con lớn lên với một hình mẫu rõ ràng: dám mơ, dám làm, nhưng không đánh đổi gia đình để lấy thành công.
Nguyễn Văn Hải và trạng thái “sống có giá trị”
Nhìn lại hành trình của Nguyễn Văn Hải, người ta có thể dễ dàng bị cuốn vào những con số: hơn 10 nhân sự, doanh thu gần 15 tỷ mỗi năm, thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội. Nhưng với Hải, đó chỉ là kết quả. Giá trị thật nằm ở chỗ khác.
Giá trị nằm ở việc một người từng đi nhặt lon lúc 5 giờ sáng nay có thể đào tạo người khác có nghề. Giá trị nằm ở việc một spa không chỉ tạo ra tiền, mà còn tạo ra sự tự tin và lòng tự trọng cho cả khách hàng lẫn nhân sự. Và giá trị nằm ở việc dám quay về học lại từ đầu, bước sang những lĩnh vực mới như sáng tạo nội dung và tài sản số, dù đã có một nền tảng kinh doanh ổn định.
Hành trình của Nguyễn Văn Hải không được viết để ca ngợi thành công. Nó được viết để soi chiếu một trạng thái rất quen thuộc: bắt đầu từ sống sót, rồi mới dám nghĩ đến sống có giá trị. Và có lẽ, đó cũng là nơi rất nhiều người trưởng thành đang đứng hôm nay.