Có một nghịch lý rất phổ biến trong đời sống doanh nhân Việt Nam hiện nay:
rất nhiều người không hề yếu , không thiếu kinh nghiệm, không thiếu ý chí, thậm chí đã nhiều lần xây dựng doanh nghiệp có doanh thu, có đội ngũ, có thị trường – nhưng càng đi lâu, họ càng cảm thấy mình… không biết đang đi đâu.
Nguyễn Quang Hưng không phải là ngoại lệ.
Anh chỉ là một trong rất nhiều người đã khởi nghiệp nhiều lần vẫn lạc hướng , dù mỗi lần bắt đầu đều mang theo quyết tâm rất lớn và những bài học rất thật từ quá khứ.
Câu chuyện này không nhắm tới thành công – thất bại.
Nó nói về một dạng lạc hướng cực âm thầm , chỉ xuất hiện khi người ta đã đi đủ xa để không thể quay đầu dễ dàng.
Khi “làm được” không còn đồng nghĩa với “đúng hướng”
Nhìn vào quá trình hành động của Nguyễn Quang Hưng, rất nhiều người sẽ tìm thấy một điều quen thuộc.
Anh không phải là người khởi nghiệp trong mơ. Mỗi giai đoạn đều có logic của nó. Có thị trường, có nhu cầu, có cơ hội thực sự. Có lúc đi rất nhanh. Lúc này buộc phải dừng lại. Lúc này tay anh đã tự động đóng cửa công ty của mình để bắt đầu lại từ con số không.
Vấn đề không nằm ở công việc anh làm sai .
Vấn đề nằm ở chỗ: mỗi lần làm lại, anh đều đang phản ứng với hoàn cảnh, chứ chưa thực sự là chủ động dẫn đến cuộc đời mình .
Rất nhiều người cũng như vậy.
Họ bước vào kinh doanh vì một cơ hội.
Ở lại vì trách nhiệm.
Open width vì quán tính.
Và tiếp tục chạy vì… không biết dừng lại để làm gì.
Khi nhìn lại, họ nhận ra mình đã đi rất xa, nhưng không có một điểm nào đủ rõ để biết mình đang tiến trình hay chỉ xoay vòng .
Đó là trạng thái điển hình của những người khởi nghiệp nhiều lần vẫn được hướng dẫn.
Một mô hình vòng lặp đi lặp lại nhưng ít người gọi đúng tên
Nếu quan sát đủ lâu, sẽ tìm thấy một mô hình quen thuộc ở rất nhiều doanh nhân trưởng thành.
Giai đoạn đầu, họ sống bằng ý chí.
Giai đoạn giữa, họ sống bằng năng lực.
Giai đoạn sau, họ sống bằng trách nhiệm.
Nhưng lạ khi dù họ sống bằng một hệ tư duy được thiết kế từ đầu cho cả cuộc đời , chứ không chỉ cho một giai đoạn kinh doanh.
Nguyễn Quang Hưng từng đi qua tất cả những giai đoạn đó.
Mỗi lần khởi nghiệp, anh đều dốc toàn lực.
Mỗi lần thất bại, anh đều dậy.
Mỗi lần thành công, anh lại tiếp tục mở rộng.
Nhưng có một câu hỏi chưa từng được đặt đủ sâu:
“Cuộc đời này của mình, rốt cuộc đang được thiết kế theo trục nào?”
Khi câu hỏi đó không được trả lời, thì dù có làm thêm bao nhiêu dự án, con người vẫn dễ rơi vào trạng thái khởi nghiệp nhiều lần vẫn câu lạc bộ – vì mọi nỗ lực đều chỉ là nối dài một con đường đi chưa rõ đích.
Lạc hướng không đến từ thất bại, mà đến từ công việc không có hệ thống sống
Nhiều người cho rằng lạc hướng là hệ thống thất bại.
Thực tế thì sẽ ngược lại.
Lạc hướng thường đến sau khi xảy ra lỗi thất bại lớn nhất .
Khi doanh nghiệp đã tồn tại.
Khi tiền dòng được xác định.
Khi đội ngũ hành đã vận hành.
Lúc đó, câu hỏi “làm sao để sống” trở nên quan trọng hơn câu hỏi “làm sao để sống sót”.
Nguyễn Quang Hưng từng rơi sai vào giai đoạn này.
HATIKA đã vượt qua được quá trình dịch chuyển lớn. Công ty không chỉ tồn tại mà còn phát triển. Nhưng chính lúc đó, anh nhận ra mình đang được cuốn hoàn toàn vào vai trò “người giữ guồng”.
Anh không thiếu việc làm.
Nhưng cũng không còn khoảng trống để suy nghĩ.
Đó là dấu hiệu rõ ràng của một người đang có sự nghiệp nhưng không có hệ thống sống .
Và khi không có hệ sống, mọi thành công chỉ là những điểm sáng rời rạc, không tạo thành một bức tranh có ý nghĩa lâu dài.
Vì sao người trưởng thành rất khó thừa nhận mình đang lạc?
Có một lý do khiến trạng thái này kéo dài rất lâu ở nhiều người.
By vì họ… không có quyền yếu .
Họ là trụ cột gia đình.
Họ là người trả lương cho nhân sự.
Họ là người gánh trách nhiệm với đối tác, khách hàng, cộng đồng.
Họ không cho phép mình dừng lại.
Hoang mang của mình không được phép.
Và càng không cho phép mình nói ra rằng: “Tôi không biết mình đang đi đâu.”
Nguyễn Quang Hưng cũng từng như vậy.
Anh quen với công việc vững chắc.
Quen with the job gánh vác.
Quen với công việc tiếp theo, dù bên trong đã mệt mỏi.
Và chính sự quen thuộc đó tạo ra trạng thái khởi nghiệp nhiều lần vẫn lạc hướng trở nên nguy hiểm – bởi vì no không ồn ào, không tồn nổ, mà âm thanh cạn kiệt năng lượng sống của con người.
Giải quyết vấn đề không tồn tại ở kinh doanh
Chỉ đến khi biến cố gia đình xuất hiện, Nguyễn Quang Hưng mới phải dừng lại sự thật.
Không còn công việc để kiểm tra câu hỏi bên trong.
Không còn bận rộn để tránh đối mặt với chính mình.
Lúc đó, anh nhận được một điều quan trọng:
Vấn đề của mình không nằm ở ngành nghề, không ở thị trường, cũng không nằm ở khả năng kinh doanh .
Vấn đề nằm ở chỗ:
anh đã đi quá lâu mà không có một bản đồ sống đủ rõ để biết từng giai đoạn mình đang xây dựng điều gì cho cuộc đời.
Nhận ra điều này không làm anh lập tức “thành công hơn”.
Nhưng nó làm anh tỉnh táo hơn .
Và với rất nhiều trưởng thành, riêng tỉnh táo đó thôi đã là một bước lớn.
Khi câu chuyện cá nhân trở thành thành tấm chung
Câu chuyện của Nguyễn Quang Hưng không đại diện cho một cá nhân đặc biệt. Nó đại diện cho một thế hệ doanh nhân đang cố gắng rất nhiều, nhưng lạ lùng khi được dạy cách thiết kế cuộc đời như một hệ thống .
Họ học bán hàng.
Họ học quản trị.
Họ học tài chính.
Nhưng rất ít người học cách trả lời câu hỏi:
“Tôi đang sống để xây dựng điều gì, ngoài doanh nghiệp này?”
Và khi câu hỏi đó bị bỏ trống, thì dù có khởi nghiệp bao nhiêu lần, cảm giác lạc hướng vẫn sẽ quay lại – dưới một hình thức khác, tinh vi hơn, mệt mỏi hơn.
Một điểm dừng cần thiết trước khi đi tiếp
Bài viết này không nhằm mục đích luận luận rằng việc khởi nghiệp nhiều lần là sai.
Nó chỉ ra sự thật:
Khởi nghiệp nhiều lần vẫn lạc hướng vì phải thiếu cố gắng mà thiếu một trục sống đủ rõ để dẫn đường.
Nguyễn Quang Hưng đã đi đủ xa để nhận điều đó.
Và chính những khoảnh khắc dừng lại để nhìn thẳng vào sự thật này đã mở ra một hành động mới – không phải là hành động mở thêm doanh nghiệp, mà là hành động chuyển hóa con người bên trong người làm chủ .
Ở bài viết tiếp theo, hành động sẽ được kể rõ hơn:
khi một người đàn ông, một người chồng, một người cha, và một doanh nhân bắt đầu thiết kế lại cách sống của mình – không phải để thành công hơn, mà để sống có ý nghĩa hơn.