Phần lớn nhà đầu tư khi thua lỗ thường hỏi một câu quen thuộc:
“Mình đã sai ở đâu?”
Họ nghĩ đến phương pháp.
Họ nghĩ đến chỉ báo.
Họ nghĩ đến việc mình chưa đủ giỏi.
Nhưng rất hiếm người dừng lại để hỏi một câu khác:
“Mình đã hành xử như thế nào trong những thời điểm quan trọng?”
https://ebookips15.gr-site.com/
Thị trường không lấy tiền bằng kiến thức
Thị trường không cần biết bạn học bao nhiêu khóa.
Không quan tâm bạn đọc bao nhiêu sách.
Cũng không để ý bạn phân tích giỏi đến đâu.
Thị trường chỉ phản ánh hành vi của bạn khi tiền thật bị ảnh hưởng.
Và chính ở đó, rất nhiều nhà đầu tư bắt đầu tự phá mình.
Hành vi thứ nhất: Dời kỷ luật khi mọi thứ không như ý
Rất nhiều người có kế hoạch.
Nhưng rất ít người giữ được kế hoạch khi thị trường đi ngược.
Ban đầu, họ đặt stop loss rất rõ ràng.
Nhưng khi giá chạm gần điểm đó, họ bắt đầu nghĩ:
-
“Chắc chỉ là rung lắc”
-
“Để thêm chút nữa xem sao”
-
“Cắt bây giờ thì tiếc”
Chỉ một chút do dự.
Rồi thêm một chút nữa.
Không phải họ phá kỷ luật trong một quyết định lớn,
mà trong rất nhiều quyết định nhỏ, hợp lý nghe có vẻ đúng.
Hành vi thứ hai: FOMO không phải vì tham, mà vì sợ
Nhiều người nghĩ FOMO là do tham lam.
Thực tế, FOMO thường đến từ nỗi sợ bị bỏ lại phía sau.
Sợ người khác kiếm được tiền còn mình thì không.
Sợ bỏ lỡ một “cơ hội hiếm”.
Sợ mình là người duy nhất đứng ngoài.
Và khi nỗi sợ đó xuất hiện,
mọi phân tích trước đó trở nên vô nghĩa.
Lệnh được vào không phải vì đúng kế hoạch,
mà vì cảm xúc đang chi phối hành động.
Hành vi thứ ba: Thắng vài lần và bắt đầu chủ quan
Thua khiến người ta đau.
Nhưng thắng vài lần liên tiếp lại nguy hiểm hơn.
Khi bắt đầu thắng, nhiều người:
-
tăng khối lượng
-
vào lệnh nhiều hơn
-
ít tuân thủ kỷ luật hơn
Họ không nhận ra rằng
chính lúc này họ đang đặt mình vào rủi ro lớn nhất.
Thị trường không cần đánh bại bạn khi bạn yếu.
Nó chỉ cần bạn tự tin quá mức khi bạn vừa thắng.
Hành vi thứ tư: Muốn gỡ lại nhanh những gì đã mất
Khi thua, phản xạ tự nhiên của con người là muốn gỡ.
Nhưng đầu tư không vận hành theo cảm xúc công bằng.
Bạn càng muốn gỡ nhanh,
bạn càng dễ:
-
vào lệnh vội
-
bỏ qua kế hoạch
-
tăng rủi ro
Không phải vì bạn không biết những điều đó là sai,
mà vì cảm xúc lúc này mạnh hơn lý trí.
Vấn đề không nằm ở một hành vi riêng lẻ
Điều đáng sợ nhất không phải là một sai lầm.
Mà là:
-
bạn lặp lại cùng một kiểu hành vi
-
trong những thời điểm khác nhau
-
với những lý do nghe rất hợp lý
Và mỗi lần như vậy,
bạn tự bào mòn tài khoản của mình mà không nhận ra.
Nhìn lại để không tự phá mình
Sau một thời gian đủ dài, tôi nhận ra một điều.
Không phải nhà đầu tư giỏi nhất là người kiếm được nhiều tiền nhất.
Mà là người ít mắc những hành vi sai lầm lặp đi lặp lại nhất.
Giữ được tiền
không phải nhờ dự đoán đúng,
mà nhờ không tự phá mình khi thị trường không thuận lợi.
Kết
Nếu bạn thấy mình trong những hành vi trên,
điều đó không có nghĩa là bạn không phù hợp với đầu tư.
Nó chỉ cho thấy rằng
bạn đang đi đúng con đường mà hầu hết nhà đầu tư đều phải đi qua.
Quan trọng là:
-
bạn có nhận ra sớm hay không
-
và bạn có chịu nhìn lại chính mình hay không
Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về kỷ luật và hành vi trong đầu tư,
tôi có một ebook miễn phí chia sẻ sâu hơn về chủ đề này.
https://ebookips15.gr-site.com/