Nguyễn Huy Hoàng – Khi thành công được đo bằng sự kiệt sức, đó là lúc chúng ta đã thua cuộc.
Bạn có bao giờ nhìn thấy hình ảnh của những người đàn ông trung niên, ngồi trong chiếc xe hơi sang trọng nhưng ánh mắt lại thất thần nhìn vô định vào dòng người kẹt cứng bên ngoài? Họ có tiền, có vị thế, có nhân viên cúi chào, nhưng bên trong họ là một sự rỗng tuếch và mệt mỏi đến rã rời. Họ sợ về nhà, nhưng cũng chán nản khi đến công ty. Họ đang chạy trên một chiếc máy chạy bộ khổng lồ mang tên “Trách nhiệm”, mồ hôi tuôn ra như suối nhưng đôi chân thì không thể dừng lại vì sợ ngã. Nguyễn Huy Hoàng – một CEO với 25 năm lăn lộn trong ngành may mặc khốc liệt – đã từng là một người đàn ông như thế trước khi anh tìm thấy lối thoát. Câu chuyện của Hoàng không phải là câu chuyện làm giàu. Đó là câu chuyện về cái giá phải trả cho sự trưởng thành, và cách một người đàn ông tự cứu mình khỏi sự sụp đổ từ bên trong.
25 NĂM “MAY” VÀ “GỠ”: KHI NGƯỜI LÀM CHỦ TRỞ THÀNH NÔ LỆ CỦA CHÍNH KHÁT VỌNG MÌNH TẠO RA
Tôi thường có dịp ngồi trà đạo với những người đàn ông trạc tuổi 40 – 50, cái độ tuổi mà người đời hay gọi là “chín”. Nhưng qua quan sát của tôi, phần lớn họ không “chín”, mà họ đang “cháy”. Họ cháy sạch năng lượng, cháy sạch đam mê, chỉ còn lại tro tàn của trách nhiệm. Nguyễn Huy Hoàng, hay còn được biết đến với cái tên Hoàng Khiêm Hạ trong cộng đồng chạy bộ, là một người đàn ông có đôi mắt sâu và trầm tĩnh lạ thường. Nhưng để có được sự trầm tĩnh như mặt hồ mùa thu ấy, anh đã phải đi qua những cơn bão lòng dữ dội mà chỉ những người từng đứng mũi chịu sào mới thấu hiểu.
Sinh năm 1981, Hoàng thuộc về thế hệ giao thoa giữa cái cũ và cái mới, thế hệ được dạy rằng “phải làm việc cật lực mới có ăn”. Và anh đã làm việc cật lực thật. 25 năm gắn bó với ngành may mặc – một trong những ngành công nghiệp khắc nghiệt nhất về áp lực thời gian và nhân sự. Bạn hãy tưởng tượng một xưởng may với hàng trăm con người, tiếng máy chạy rầm rập như tiếng súng liên thanh, bụi vải bay lơ lửng trong không khí, và những deadline giao hàng treo lơ lửng trên đầu như lưỡi gươm Damocles. Sai một đường kim, lệch một li kích thước, hay chậm một ngày tàu chạy là đền bù, là mất uy tín, là sụp đổ dòng tiền.
Hoàng đã sống trong cái lò áp suất ấy suốt một phần tư thế kỷ.
Cái bẫy hào nhoáng của danh xưng “CEO”
Chúng ta thường bị lóa mắt bởi những chức danh. CEO Công ty may Lâm Anh, Nhà sáng lập thương hiệu GNH Active – nghe thật oách, thật quyền lực. Nhưng ngồi đối diện với Hoàng, nghe anh kể về những ngày tháng cũ, tôi mới thấm thía cái gọi là “mặt tối của hào quang”.
Hoàng kể, có những giai đoạn anh làm việc đến kiệt sức. Không phải kiểu mệt mỏi ngủ một giấc là hết, mà là sự kiệt quệ từ trong tủy sống. Anh gánh trên vai trách nhiệm với hàng chục gia đình công nhân, gánh áp lực với đối tác, gánh nỗi lo cơm áo cho vợ con. Anh lao vào giải quyết sự vụ như một con thiêu thân. Nhân sự nghỉ việc đột ngột, anh lo. Hàng bị lỗi kỹ thuật, anh lo. Dòng tiền về chậm, anh mất ngủ.
Hoàng thừa nhận, anh từng rơi vào cái bẫy mà hầu hết những người làm chủ đi lên từ nghề đều mắc phải: Ôm đồm và thiếu hệ thống. Anh dùng sức mình để bù đắp cho lỗ hổng quy trình. Anh lấy sự cần cù để che lấp sự thiếu sót trong quản trị. Kết quả là gì? Doanh nghiệp vẫn chạy, nhưng người chủ thì “chết dần”. Anh nhận ra mình đang già đi trong mệt mỏi. Những nếp nhăn trên trán không phải dấu hiệu của trí tuệ, mà là vết hằn của sự lo âu. Anh có tiền, nhưng không có thời gian để tiêu tiền. Anh có gia đình, nhưng những bữa cơm vắng mặt ngày càng nhiều.
Đó là một bi kịch phổ biến của đàn ông Việt. Chúng ta được dạy phải thành công, phải là trụ cột, nhưng không ai dạy chúng ta cách cân bằng, cách buông bỏ, và cách xây dựng một hệ thống để không phải bán mạng vì tiền. Hoàng đã từng đứng trước bờ vực của sự gục ngã, không phải vì phá sản, mà vì mất phương hướng. Anh tự hỏi: “Mình làm tất cả những điều này để làm gì, nếu cuối cùng mình chỉ là một cỗ máy kiếm tiền rệu rã?”.
Cuộc đào thoát vĩ đại trên đôi giày chạy bộ
Người ta thường tìm đến rượu bia, thuốc lá hay những cuộc vui thâu đêm để giải tỏa áp lực. Nhưng Hoàng chọn một con đường khác, một con đường cô độc và khắc nghiệt hơn: Chạy bộ.
Tôi rất thích cách Hoàng nói về chạy bộ. Với anh, chạy không phải là thể thao, chạy là thiền động. Khi xỏ giày vào và bước ra đường lúc tờ mờ sáng hay chiều muộn, anh để lại sau lưng tiếng máy may ồn ào, để lại những hóa đơn chưa thanh toán. Trên đường chạy, chỉ còn anh đối diện với chính anh. Từng nhịp thở, từng bước chân nện xuống mặt đường giúp anh lọc bỏ những tạp âm trong đầu.
Hoàng nói với tôi: “Từng km chạy giúp tôi suy nghĩ rõ hơn”. Đó là sự thật. Khi cơ thể vận động ở cường độ cao, tâm trí con người rơi vào trạng thái dòng chảy (flow). Những nút thắt trong công việc mà ngồi ở văn phòng vò đầu bứt tai không nghĩ ra, bỗng nhiên được tháo gỡ nhẹ nhàng trên đường chạy. Chạy bộ dạy cho Hoàng bài học về sự bền bỉ. Anh không thể chạy nhanh ngay từ đầu, anh phải phân phối sức, phải lắng nghe cơ thể.
Từ những bước chạy đầu tiên đầy khó nhọc của một người đàn ông trung niên, Hoàng đã chinh phục được những cự ly Marathon khắc nghiệt. Nhưng tấm huy chương quý giá nhất anh nhận được không phải làm bằng kim loại, mà là sự “tỉnh thức”. Anh nhận ra nguyên lý vận hành của một cuộc đua đường dài cũng chính là nguyên lý vận hành doanh nghiệp và cuộc đời: Muốn đi xa, không thể dùng sức trâu, phải dùng hệ thống và kỷ luật.
Sự chuyển dịch từ “Làm thợ” sang “Làm thầy” của chính mình
Sự thay đổi của Hoàng không diễn ra ồn ào. Nó âm thầm nhưng quyết liệt. Từ việc chạy bộ, anh bắt đầu đọc sách. Anh nghe sách nói ngấu nghiến trong những lúc chạy một mình. Kiến thức từ sách vở hòa quyện với trải nghiệm thực chiến 25 năm tạo nên một sự bùng nổ trong tư duy.
Anh bắt đầu nhìn lại doanh nghiệp của mình bằng con mắt khác. Thay vì lao vào làm thay nhân viên, anh bắt đầu xây quy trình. Thay vì chạy theo doanh số bằng mọi giá, anh chọn lọc đối tác. Anh hiểu rằng: “Muốn bền, phải sống tử tế”. Sự tử tế ở đây không chỉ là làm từ thiện, mà là tử tế với chính sức khỏe của mình, tử tế với nhân viên bằng cách tạo ra một môi trường làm việc có hệ thống, và tử tế với khách hàng bằng những sản phẩm thật.
Thương hiệu GNH Active ra đời từ chính sự chuyển hóa đó. Nó không đơn thuần là một nhãn hàng bán quần áo thể thao. Nó là hiện thân cho triết lý sống mới của Hoàng: Kỷ luật – Vận động – Bền bỉ. Anh không bán cái áo, anh bán tinh thần của một người đàn ông đã từng lạc lối và tìm thấy đường về. Anh muốn những người mặc chiếc áo đó cũng cảm nhận được nguồn năng lượng của sự thay đổi, của khát vọng sống khỏe và sống có ích.
Tấm gương cho những người đàn ông đang lạc lối
Câu chuyện của Nguyễn Huy Hoàng là một tấm gương phản chiếu sắc nét cho những ai đang mải miết chạy theo danh vọng mà bỏ quên chính mình. Tôi viết câu chuyện này không phải để tôn vinh Hoàng như một siêu nhân. Anh vẫn là một con người bình thường, vẫn có những lo toan, những ngày mệt mỏi. Nhưng sự khác biệt là anh đã nắm được quyền kiểm soát.
Anh không còn là nô lệ của công việc. Anh làm chủ công việc để phục vụ cuộc sống. Anh có thời gian ăn cơm với vợ con, có thời gian chạy bộ mỗi ngày, và quan trọng nhất, anh tìm thấy sự bình an trong tâm hồn.
Nếu bạn đang là một chủ doanh nghiệp, một quản lý cấp cao, hay đơn giản là một người đàn ông đang gánh vác gia đình, và bạn cảm thấy mệt mỏi, bế tắc, hãy nhìn vào hành trình của Hoàng. Đừng đợi đến khi gục ngã trên giường bệnh mới nhận ra sức khỏe là quan trọng. Đừng đợi đến khi con cái lớn vụt khỏi tầm tay mới nhận ra mình đã bỏ lỡ tuổi thơ của chúng.
Hoàng đã mất 25 năm để nhận ra những bài học đắt giá đó. Bạn không cần mất nhiều thời gian đến thế. Bạn có thể bắt đầu thay đổi ngay hôm nay, từ một đôi giày chạy bộ, từ một cuốn sách, hay đơn giản là từ việc dừng lại một chút để tự hỏi: “Mình đang sống hay chỉ đang tồn tại?”.
Hành trình tái thiết lại cuộc đời của Hoàng từ “làm việc kiệt sức” sang “làm việc có hệ thống” diễn ra cụ thể như thế nào? Anh đã áp dụng tư duy Marathon vào quản trị doanh nghiệp ra sao? Và tại sao anh lại chọn con đường “chậm mà chắc” giữa một thời đại tôn vinh sự “nhanh”? Tôi sẽ cùng bạn mổ xẻ sâu hơn về tư duy quản trị cuộc đời của Hoàng ở bài viết tiếp theo.