Có những nỗi sợ không được gọi tên trong thai kỳ
Thai kỳ thường được nói đến như một hành trình hạnh phúc. Nhưng chỉ những người đã từng bước vào phòng siêu âm với trái tim run rẩy mới hiểu: nỗi sợ lớn nhất của một người mẹ không phải là đau đẻ, mà là câu hỏi “con tôi có ổn không?”.
Không phải lúc nào nỗi sợ ấy cũng có hình dạng rõ ràng. Đôi khi nó chỉ là một ánh nhìn nghiêm lại của bác sỹ. Một khoảng lặng dài hơn bình thường trên màn hình siêu âm. Một câu nói chậm hơn, cẩn trọng hơn. Và từ khoảnh khắc đó, cả thế giới của người mẹ đổi màu.
Nguyễn Ngọc Tú đã đứng ở rất nhiều khoảnh khắc như thế trong hơn hai mươi năm làm nghề. Không phải với vai trò của người chứng kiến bên ngoài, mà là người ở tuyến đầu – nơi mỗi quyết định đều chạm trực tiếp vào sự sống chưa kịp chào đời.
Con đường không dễ đi của một bác sỹ chọn y học bào thai
Nguyễn Ngọc Tú bắt đầu sự nghiệp như nhiều bác sỹ sản phụ khoa khác. Tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, từng công tác tại những bệnh viện lớn như Bệnh viện Bạch Mai, Vinmec, Bệnh viện Tâm Anh.
Nhưng trong khi nhiều người chọn con đường tương đối “an toàn” trong sản phụ khoa, bác sỹ Tú lại bị cuốn vào một câu hỏi khác: điều gì đang xảy ra với em bé trước khi chào đời?
Siêu âm chẩn đoán trước sinh – y học bào thai – là một ngách cực khó. Khó về chuyên môn. Khó về áp lực tâm lý. Và khó cả ở việc… rất ít sai sót được phép xảy ra. Một chẩn đoán có thể thay đổi hoàn toàn số phận của một gia đình.
Nhưng chính sự khó đó lại kéo bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú đi sâu hơn, thay vì dừng lại.
Khi một kết quả siêu âm không chỉ là con số
Trong phòng khám, bác sỹ Tú đã gặp không ít thai phụ bước vào với niềm hy vọng rất mong manh. Có những người đã chờ đợi nhiều năm mới có thai. Có những người từng mất con. Có những người mang trong mình cả một lịch sử sợ hãi không thể nói thành lời.
Ở những khoảnh khắc đó, bác sỹ không chỉ đọc hình ảnh. Bác sỹ đọc cả ánh mắt của người mẹ. Đọc cả sự im lặng của người cha đứng phía sau. Và đọc cả câu hỏi chưa dám hỏi: liệu con tôi có cơ hội không?
Y học bào thai không cho phép bác sỹ chỉ giỏi chuyên môn. Nó đòi hỏi khả năng chịu đựng cảm xúc rất lớn. Bởi không phải lúc nào tin đưa ra cũng là tin vui. Và không phải lúc nào cũng có thể can thiệp thành công.
Từ chẩn đoán đến can thiệp – bước rẽ đầy áp lực
Năm 2012, Nguyễn Ngọc Tú nhận học bổng Học Mãi của Chính phủ Úc và được đào tạo chuyên sâu về siêu âm thai tại Sydney, làm việc tại các trung tâm lớn như Royal North Shore Hospital và Royal Prince Alfred Hospital.
Nhưng càng học, bác sỹ càng nhìn thấy một thực tế đau lòng tại Việt Nam: rất nhiều thai phụ có bất thường nặng buộc phải ra nước ngoài nếu muốn can thiệp bào thai. Điều đó đồng nghĩa với chi phí khổng lồ, thời gian gấp gáp, và rất nhiều gia đình không có cơ hội.
Với sự hỗ trợ của cố bác sỹ Bruno Schaub tại Pháp, Nguyễn Ngọc Tú quyết định đi sâu vào một lĩnh vực còn ít người dấn thân: can thiệp bào thai trong buồng tử cung.
Đây là nơi mọi thao tác đều diễn ra trong giới hạn cực hẹp. Là nơi một kim chọc vào buồng tử cung không chỉ là kỹ thuật, mà là trách nhiệm sinh tử. Truyền máu thai nhi, dẫn lưu màng phổi, can thiệp bàng quang thai… đều là những thủ thuật mà sai lệch nhỏ nhất cũng không được phép.
Học để không bỏ cuộc trước những ca khó
Năm 2021, bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú tiếp tục được cử đi đào tạo tại Bệnh viện Necker – một trong những trung tâm hàng đầu thế giới về y học bào thai.
Ở đây, ngoài kỹ thuật can thiệp, bác sỹ được đào tạo sâu thêm về di truyền học, giải phẫu bệnh, MRI thai nhi. Những kiến thức không chỉ giúp cứu một ca cụ thể, mà còn giúp đánh giá nguy cơ tái phát, tư vấn cho những lần mang thai sau.
Đối với bác sỹ Tú, y học bào thai không dừng ở việc “giữ được em bé”. Nó còn là việc giúp gia đình hiểu chuyện gì đã xảy ra, và làm thế nào để hành trình sau bớt rủi ro hơn.
Những ca bệnh không thể quên
Trong hơn 20 năm làm nghề, bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú đã chẩn đoán và theo dõi hàng trăm nghìn thai kỳ. Trong số đó, có rất nhiều ca can thiệp thành công đã đem lại sự sống cho thai nhi – những sự sống mà trước đây gần như không có cơ hội.
Nhưng cũng có những ca không thể cứu. Những khoảnh khắc đó, không có bài học nào trong sách vở giúp bác sỹ quen đi. Chỉ có một cách duy nhất: chấp nhận giới hạn của y học, nhưng không ngừng học để đẩy giới hạn ấy xa hơn.
Khi bác sỹ không chỉ chữa bệnh, mà còn phải trấn an
Một phần rất lớn trong công việc của Nguyễn Ngọc Tú không nằm trong phòng mổ, mà nằm ở những buổi tư vấn. Giải thích cặn kẽ. Trả lời từng câu hỏi. Và đôi khi, chỉ đơn giản là ngồi lặng đi cùng nỗi lo của thai phụ.
Bác sỹ hiểu rằng: một người mẹ bình an về tinh thần là điều kiện quan trọng để thai kỳ đi xa hơn. Vì thế, bên cạnh chuyên môn, bác sỹ dành rất nhiều thời gian xây dựng tài liệu, bài viết, video mang tính giáo dục, giúp các mẹ bầu hiểu đúng – hiểu đủ – và bớt hoang mang.
Góc nhìn của Nguyễn Ngọc Phan
Quan sát hành trình của bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú, Nguyễn Ngọc Phan nhìn thấy một điểm chung rất rõ ở những người làm nghề sâu: họ không chọn con đường đông người, mà chọn nơi cần họ nhất.
Y học bào thai là một lĩnh vực ít ánh hào quang, nhiều áp lực và trách nhiệm nặng nề. Nhưng chính vì vậy, những người bước vào đó thường mang một hệ giá trị rất rõ: đặt sự sống và sự an tâm của con người lên trên sự dễ dàng của bản thân.
Điểm dừng của Bài 1
Bài viết này dừng lại ở tầng đáy – nơi một bác sỹ lựa chọn đi vào vùng mong manh nhất của y học, nơi mỗi quyết định đều gắn với một sinh mệnh chưa kịp cất tiếng khóc chào đời.
Trong Bài 2, câu chuyện của bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú sẽ được đặt vào bối cảnh rộng hơn: vì sao y học bào thai là “đỉnh cao” của sản phụ khoa, vì sao việc phát hiện sớm quan trọng hơn rất nhiều so với điều trị muộn, và những sai lệch phổ biến khiến nhiều gia đình đánh mất cơ hội vàng mà không hề hay biết.
Nếu bạn đang là một người mẹ, hoặc sắp trở thành mẹ, có thể điều bạn cần không phải là thêm nỗi sợ. Mà là được dẫn dắt đúng, đủ và kịp thời trong hành trình mong manh này.